مجله اینترنتی اسرار نامه سبزوار

اقتصاد   /   24 مرداد 1391   /   کد مطلب: 619   /   بازدید: 3254   /   نظرات: 8

طرحهای اکوتوریستی در شهرستان سبزوار

طرحهای اکوتوریستی  در شهرستان سبزوار   سید یوسف آزاد کارشناس ارشد رشته ژئومورفولوژی (ریخت شناسی سطح زمین) یکی از گرایش های جغرافیای طبیعی   و از همشهریان پویای سبزواری است که تا کنون در راستای توضیح توانمندی های اکوتوریستی سبزوار مطالب متعددی را در وبسایت های محلی منتشر کرده است.
صنعت گردشگری امروز به عنوان یکی از منابع مهم درآمد در شهرها وکشورهای توسعه یافته محسوب می شود. امید می رود در کشور ما به ویژه شهرستان سبزوار که از پتانسیل های طبیعی و تاریخی فراوانی برخوردار است با ارائه راهکارهای عملی مناسب از جانب نخبگان و پیگیری و  اجرای این طرح ها توسط مسئولین ، در آینده ای نزدیک شاهد رونق صنعت گردشگری باشیم.
به هرحال وجود شمار زیاد جوانان بیکار در منطقه لزوم توجه به رونق صنعت گردشگری را بیشتر می کند.
اینک در اینجا مطلب جدیدی از سید یوسف آزاد را در خصوص طرح های اکوتوریستی سبزواربزرگ (شهرستان های فعلی سبزوار و ششتمد و بخش روداب) را منتشر می کنیم. امید که مورد توجه مردم و مسئولین مربوطه قرار گیرد.

 طرحهای اکوتوریستی شهرستان سبزوار
شهرستان سبزوار که دیروز منزلگاه جاده ابریشم بود امروز نیازمند برنامه ریزیهای صحیح و مدون برروی قابلیت ها و استعدادهای بالقوه طبیعت گردی می باشد. به خصوص که از غنای فرهنگی بالایی برخوردار بوده و جایگاه ویژه ای را در مباحث میراث فرهنگی به خود اختصاص داده است. با توجه به قابلیتهای طبیعی موجود در برخی مناطق مستعد شهرستان سبزوار طی چند سال اخیر برای کمک به بهبود وضعیت اقتصادی و افزایش سطح درآمد خانوار طرح های مختلف گردشگری پیشنهاد و سپس به اجرا درآمد که عمده ترین طرح های گردشگری درحال اجرا عبارتند از:
1- طرح گردشگری روستای استاج
2- طرح گردشگری حوضه رودخانه دلبر
3- طرح گردشگری تفرجگاه سامان پارت شهرستان ششتمد

1- طرح گردشگری روستای استاج
روستای استاج یکی از روستاهای دهستان خواشد واقع در بخش رودآب شهرستان سبزوارمی باشد. این روستا در مدار جغرافیایی'35 ˚55 شمالی و نصف النهار '37 ˚57 شرقی و در فاصله50 کیلومتری جنوب شهرسبزوار، در دامنه شمالی رشتة کوه میش و در ارتفاع1710 متری از سطح دریا قراردارد. به همین دلیل با دارا بودن تابستانهای معتدل وملایم منطقه ای مناسب برای گذران اوقات فراغت در فصل گرم سال(تابستان) شناخته شده است.
جمعیت روستا در سال 1375 برابر با 652 نفر بوده که در سال 1384 به 357 نفر کاهش یافته است که رشد منفی295 نفری را نشان می دهد. تعداد خانوار ساکن در روستا نیز به پیروی از تغییرات جمعیتی از 155 خانوار در سال 1375 به 120 خانوار در سال 1384 رسیده است. این آمارها نشان می دهد که توجه به توسعه بخش گردشگری با وجود پتانسیل های طبیعی منطقه و نزدیک بودن این ناحیه ییلاقی به شهر سبزوار ضروری است.درحال حاضر اجرای طرح گردشگری روستای استاج با مشکلاتی مواجه شده از جمله می توان به ارتفاعاتی که این روستا در آن واقع شده اشاره کرد که از نوع آندزیت می باشد و در نتیجه فاقد سفره های آب زیرزمینی غنی است. از آنجائیکه منابع آبهای سطحی و زیرزمینی در امکان سنجی گسترش طرحهای گردشگری اهمیت زیادی دارد به بررسی وضعیت آب موجود در روستای استاج و مشکلاتی که در مسیر اجرای این طرح قراردارد می پردازیم.
به دلیل ناکافی بودن منابع آب زیرزمینی، استحصال آب عمدتا از طریق سفره های سطحی داخل دره ها و مسیل ها با حفر چاه دستی و احداث قنات و یا توسعه چشمه سارها امکان پذیر می باشد که به صورت فصلی بوده و به شدت تحت تأثیر میزان بارندگی سالیانه قرار دارد. ولی با توجه به سازند آندزیتی در ارتفاعات شاهزاده ابوالقاسم منابع آب زیرزمینی موجود از کیفیت مطلوبی جهت شرب برخوردار است. چشمه های دیگری نیز در روستای استاج با کیفیت مناسب وجود دارد که می توانند مورد استفاده در طرح گردشگری قرار گیرند، از جمله چشمه شعبان، چغوکستان، سنگ وسطی، کلاته سعدی و کلاته سیب، که قابل بهره برداری هستند.
طرح استفاده از چشمه کلاته حسن نباتی با دبی 5/0 لیتر در ثانیه و در فاصله 2500 متری جنوب شرقی روستای استاج، جهت فعالیتهای گردشگری مطرح شده که با مشکلاتی همراه می باشد. مسیر دستیابی به این چشمه از طریق یک مسیل آبرفتی با شیب 5 درجه امکان پذیر است. این چشمه از نوع دره ای و با زهکش سطحی می باشد که دبی آن وابسته به میزان بارندگی سالیانه و فصول سال متغیراست. مشکل اساسی در بهره برداری از این چشمه، سنگلاخی بودن مسیر انتقال آب آن به روستا می باشد که هزینه زیادی را در برخواهد داشت به ویژه که شیب بستر مسیل زیاد بوده و جهت جلوگیری از فرسایش مسیر به تمهیدات ویژه ای نیاز است. با توجه به وضعیت هیدرولوژیکی منطقه، حفر چاه دستی به همراه گالری در محدوده 200 متری جنوب روستا مطمئن ترین و ارزانترین گزینه برای تأمین آب مورد نیاز در اجرای طرح گردشگری روستای استاج محسوب می شود
2- طرح گردشگری حوضه رودخانه دلبر
این طرح در سال 1383 توسط بخشداری مرکزی شهرستان سبزوار در حوضه رودخانه دلبر و با هدف توسعه اقتصادی روستای دلبر و مناطق اطراف مورد مطالعه قرار گرفت که اکنون در مرحله اجرا است.
روستای دلبر در دهستان کراب بخش مرکزی شهرستان سبزوار، روی مدار '22 ˚36 شمالی و نصف النهار '28 ˚57 شرقی در ارتفاع 1450 متری از سطح دریا بر دامنه جنوبی کوه 2161 متری میمستان از ارتفاعات رشته کوه جغتای واقع شده و دارای زمستانهای سرد و تابستانهای ملایم ومعتدل است. قرار گیری روستای دلبر بین دو مسیر ارتباطی مهم یعنی تهران- مشهد و سبزوار به اسفراین امتیاز دیگری است که به اجرایی شدن این طرح کمک زیادی نموده است. بر طبق آخرین آمار کسب شده از شورای روستای دلبر تنها در روز سیزده فروردین1385 جمعیتی بالغ بر هشت هزار نفر با بیش از هزار و پانصد وسیله نقلیه در اطراف این رودخانه اتراق کرده اند.
با توجه به گسترش روستای دلبر به شکل خطی در امتداد رودخانه، اجرای کامل طرح گردشگری در آینده سبب ایجاد اختلال در زندگی روزمره اهالی خواهد شد، به همین دلیل یک راه کنار گذر یا کمربندی جهت دسترسی گردشگران به مناطق ییلاقی بالادست رودخانه پیش بینی شده است. از جمله اقدامات پر هزینه پیش بینی شده در این طرح می توان به پیشنهاد راه اندازی تله کابین در برنامه های آینده جهت افزایش امکانات تفریحی اشاره کرد که با توجه به چشم انداز زیبای رودخانه طی فصول مختلف سال از قابلیت های لازم برای استقبال بازدید کنندگان و توجیه اقتصادی برخوردار است. در این طرح مکانهایی جهت اسکان موقت گردشگران به صورت سایبان، سکوهای بتنی و ایجاد مجتمع های خدماتی- رفاهی از جمله مسجد، رستوران و سرویس های بهداشتی پیش بینی شده است. طرح ایجاد یک پارکینگ رو باز با مشارکت مردم و با توجه به ظرفیت مورد تقاضا ضروری به نظر می رسد.
تأمین آب مورد نیاز برای طرح گردشگری از طریق چند چشمه به نامهای دونخ، سر بریگاه، سنگیدر و چشمه بزرگ صورت می گیرد. پیش بینی می شود در صورت موفق شدن این طرح روند مهاجرت از روستای دلبر کاهش یافته و با سرمایه گذاری در جهت احداث اماکن اقامتی- پذیرایی و خدماتی- رفاهی زمینه اشتغال برای نیروی جوان فراهم می شود.

3- طرح گردشگری تفرجگاه سامان پارت ششتمد
شهرستان ششتمد با ارتفاع 1340 متر از سطح دریا و با مختصات جغرافیایی57 درجه و45 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و75 دقیقه عرض شمالی، در فاصله30 کیلومتری جنوب شهرستان سبزوار برروی مخروط افکنه حاصل از نهشته های رسوبی جریانات سطحی دامنه شمالی کوه شاهزاده ابوالقاسم در رشته ی کوه میش قرار گرفته است.
این شهرستان مرکز بخش ششتمد می باشد واز شمال به بخش مرکزی، ازغرب به بخش رودآب، ازجنوب به بخش مرکزی شهرستان بردسکن و از شرق به بخشهای میان جلگه و تحت جلگه شهرستان نیشابور محدود می گردد.
ارتفاعات این منطقه تحت عنوان کوه میش شناخته می شود که در نتیجه عملکرد فازهای کوهزایی آلپی ایجاد شده به همین دلیل با ستیغ ها و پرتگاه های عمودی زیادی روبرو می شویم که از نظر جنس سنگها برای عملیات صخره نوردی بسیار مناسب است که از جمله می توان به دیواره سرتخت ششتمد اشاره کرد. این شهر دارای آب وهوای نیمه بیابانی با زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل و ملایم و بارندگی متوسط 225 میلیمتر در سال است.
در فصل سرد سال ریزشها به صورت برف در ارتفاعات مجاور ششتمد ذخیره و در فصل بهار وتابستان به صورت چشمه سارهای متعدد روان می شود. مهمترین جریان سطحی منطقه یعنی رودخانه ششتمد با دبی متوسط 20 لیتر در ثانیه از چشمه های سرروی ، میان روی و چشمه قربانو تشکیل می گردد. وجود سفره های آب زیر زمینی مناسب به دلیل مخروط افکنه های حاصل از نهشته های رسوبی و نفوذ پذیر فوقانی سبب شده تا تعداد 16 رشته قنات در ششتمد مورد استفاده کشاورزان قرار بگیرد. این قناتها به ترتیب اهمیت عبارتند از: سرده، پایین ده، کاریز، سنگینه، اشتر، کلاته خانها، مقاطعه، ناده، مهرآباد، گود دشت، بلال سفلی، بلال علیا، حاج ابوالقاسم و ده میزان (علی آبادی،1382).
در حال حاضر و با جمعیت فعلی نیاز مصرفی آب شهر ششتمد پانزده لیتر در ثانیه می باشد که تنها ده لیتر از آن توسط دوحلقه چاه عمیق تأمین می شود. کمبود فعلی آب شرب در حدود پنج لیتر در ثانیه می باشد که باتوجه به معضل کمبود منابع آبی پتانسیل بالایی را از نظر کشاورزی و دامداری دارا نمی باشد لذا نیازمند توجه بیشتر برنامه ریزان در گسترش مبحث گردشگری جهت گذران اوقات فراغت به ویژه به صورت اقامت های تابستانی می باشد.
تقویت بنیه اقتصادی شهر نیز در گرو توسعه و رونق گردشگری است که با برنامه ریزیهای مدون بایستی پتانسیلهای بالقوه طبیعی و تاریخی این منطقه را به فعلیت رساند و به رفع تنگناهای موجود پرداخت. از جمله گامهای اولیه در جهت اجرای طرح گردشگری تعریض جاده دولت آباد به ششتمد به طول 20 کیلومتر می باشد که عملا دسترسی ساکنین شهر سبزوار را به این منطقه ییلاقی فراهم می سازد. درصورت ایجاد باندهای سبز دوطرفه و بلوار کشی بر جذابیت مسیر دسترسی افزوده می شود و گردشگران با رغبت بیشتری از منطقه بازدید می کنند.
در طرح ایجاد باندهای سبز دوطرفه با توجه به معزل آب گونه های همساز با آب وهوای نیمه بیابانی مانند گونه های خشکی پسند تاغ و گز در تلفیق باگونه های سنجد، سرو نقره ای وعناب پیشنهاد شده است. در زمینه احیاء چشم اندازهای طبیعی با توجه به تعریف نقش گردشگری و گذران اوقات فراغت در شهر ششتمد برنامه ها باید به گونه ای طراحی شود تا خدمات رسانی به جمعیتی فراتر از ساکنین شهر یعنی جمعیت بازدید کننده نیز تعلق گیرد که مهمترین آنها عبارتنداز:
1- احداث اقامتگاههای مناسب ودارای امکانات کافی برای اسکان چند روزه،
2- ارائه سرویسهای مجهز و درخور توجه در مسیر دسترسی به مناطق طبیعی و حاشیه رودخانه ششتمد
3- برق رسانی و تامین روشنایی جهت اقامت شبانه در فضاهای روباز حاشیه رودخانه در فصل تابستان
4- ایجاد جاذبه های مصنوعی مانند آبشار، استخر و احداث سد که ضمن برآورده کردن نیاز منطقه با توجه به کمبود آب امکان صید ماهی و قایقرانی تفریحی رافراهم سازد.
توانمندیهای گردشگری ششتمد همچون حلقه ای است که نگین آن وجود آرامگاه ابوالحسن علی بن زید بیهقی معروف به ابن فندق یا فریدخراسان می باشد. در این طرح که به صورت مصور تهیه شده عوامل عمده در شکل گیری تفرجگاه سامان پارت به شرح زیر آمده است.
1- سد ششتمد
2- آرامگاه بیهقی
3- تریا پارک مهرگان
4- مصلی امام جواد (ع)
5- اردوگاه سهراب
6- رودخانه ششتمد
7- امامزاده شاهزاده ابوالقاسم
8- بلوار تمدنها
9- رزمگاه رستم وسهراب
10- پارک طبیعی مهر آهو با دریاچه مصنوعی.
این پروژه از سوی شهرداری ششتمد در سال 1380 ارائه شده که تاکنون بخشی از اقدامات اولیه به اجرا در آمده است .
منبع : پایان نامه کارشناسی ارشد / امکان سنجی قابلیت ها و تنگناهای اکوتوریسم در شهرستان سبزوار
پژوهشگر : سید یوسف آزاد seyedyousefazad@yahoo.com

کوچه پس کوچه پیوندها
کلیک کنید:
صنعت اکوتوریسم در سبزوار

نظر شما؟
نام:
ايميل:
وب:
عدد روبرو:


ریحانه
0 مخالف 0 موافق
شهر تاریخی و زیبایی دارید. درود بر سربداران
9 آبان 1393 - ساعت 02:36

برقباني
1 مخالف 1 موافق
با سلام عزيزان من شهر سبزوار بهترين اب وهوارا دارد انشا الله هميشه پيروز باشيد

2 مهر 1393 - ساعت 20:34

با سلام و سپاس
1 مخالف 2 موافق
سبزوار یک کشور کوچکه . همه آب و هواهای جغرافیایی نیز در آن جمع است از کوهستانی گرفته تا خشک و کویری یا معتدل ... ....."
24 شهريور 1392 - ساعت 10:40

اسرارنامه: با سلام و سپاس از حضور و نظرتان.
پیروز باشید...

salam man esmaelian hastam az dedan veblage soma lzat bordom.omed varam ke dar hamei karhahtan movafgh based
3 اسفند 1391 - ساعت 02:38

اسرارنامه: با سلام و سپاس از حضور و نظر سرشار از لطف شما دوست ومخاطب گرامی.
پیروز باشید...

سلام دوست عزیز و بزرگوار
امیدوارم حالتون خوب باشه و ما رو از دعای خیرتون محروم نکنید.
امیدوارم شهدا همیشه کمکتون کنند.
با مطلبی با عنوان(بازگشت قاری نوجوان سبزواری از کشور ترکیه)منتظر حضور و نظر گرمتون هستم.

اللهم عجل لولیک الفرج
ایشالله شهید شی.
شهادت بنده ی حقیر
االتماس دعا

25 مرداد 1391 - ساعت 14:06

اسرارنامه: با سلام و تشکر از شما دوست و همراه همیشگی اسرارنامه .
ان شاءالله به زودی از مطلب مورد اشاره در وبلاگ شما بازدید خواهیم کرد.
پیروز باشید...

سید یوسف آزاد | ايميل
0 مخالف 2 موافق
با تشکر از شما فعالان سخت کوش در مجله اینترنی اسرارنامه مطالب ارائه شده به صورت مقاله منتخبی از بخش های مختلف پایان نامه کارشناسی ارشد اینجانب تحت عنوان (امکان سنجی قابلیت ها و تنگناهای اکوتوریسم در شهرستان سبزوار ) می باشد. در ضمن رشته تحصیلی حقیر ژئومورفولوژی یا ریخت شناسی سطح زمین می باشد که در قلمرو جغرافیای طبیعی قرار می گیرد. با تشکر از حسن نظر شما سید یوسف آزاد
24 مرداد 1391 - ساعت 03:36

اسرارنامه: با سلام و تشکر خدمت شما همشهری فرهیخته و گرامی.
با اطلاعات جدیدی که در اختیار اسرارنامه گذاشتید ، ویرایش هایی جزئی در مطلب تازه منتشر شده از شما ایجاد شد. از همراهی و همکاری همیشگیتان با این مجله سپاسگزاریم.
به امید همکاری های بیشتر...

• عملکرد اسرارنامه را چگونه ارزیابی می کنید؟








تبليغات